single origin appreciation

appreciation เป็นคำนามมาจากคำกริยา appreciate ซึ่งรากศัพท์ของนี้มาจากภาษาอังกฤษโบราณ apprize เป็นคำสองคำผสมกันคือ ad+price ดังนั้นคำว่า appreciate จึงมีความหมายในทำนองว่า เห็นคุณค่า หรือยกย่องว่ามีค่าสูง ในโลกนี้มีหลายอย่างที่เมื่อมองเผินๆ ก็เหมือนไม่มีค่า จนเมื่อได้เข้าไปศึกษาเรียนรู้มัน เช่นวิชา music appreciation ก็เพื่อให้รู้จักคุณค่าที่มีอยู่ในบทเพลง ทำนองแบบนี้ เสียงแบบนี้ เรียกว่าไพเราะ การเรียนรู้ที่จะ appreciate สิ่งต่างๆ ในชีวิตก็คือการดำเนินชีวิตแบบคิดบวกอย่างหนึ่ง ท่ามกลางอุปสรรคและปัญหาต่างๆ เมื่อเรามองหาคุณค่าของสิ่งเล็กๆ น้อยๆ ที่ผ่านมานั้นก็จะทำให้ชีวิตเรามีความสุขขึ้น ยิ้มได้ง่ายขึ้น ปวดหัวน้อยลง และทางแก้ปัญหาก็จะปรากฏชัดเจนขึ้น

เกี่ยวอะไรกับกาแฟล่ะเนี่ย … Continue reading

Buy Local

BuyLocalในท่ามกลางกระแสทุนนิยมที่ปลาใหญ่กินปลาเล็ก คำถามมากมายที่ผุดขึ้นกลางวงสนทนาคือ จะทำอย่างไรให้ธุรกิจเล็กๆ ของคนท้องถิ่นอยู่รอดจากการถูกกินรวบโดยธุรกิจระดับพันล้านหมื่นล้าน คำตอบไม่ใช่แค่การเปลี่ยนชื่อเรียกจาก โชวห่วย เป็น โชว์สวย (ไม่น่าเชื่อว่านี่ออกมาจากมันสมองของคนระดับรัฐมนตรี) แล้วแต่งหน้าทาปากร้านค้าให้ดูสะอาดทันสมัย ทุกปัญหาแก้ได้ด้วยความเข้าใจเรื่องดีมานด์ซัพพลาย ถ้ามีคนซื้อก็มีคนขาย เช่น ยาม้า ที่ต่อให้เปลี่ยนไปอีกกี่ชื่อก็ยังขายได้ถ้ามีคนซื้อ ดังนั้นถ้าเราสามารถปลูกจิตสำนึกของคนซื้อ สร้างความต้องการสนับสนุนธุรกิจเล็กๆ ของคนท้องถิ่นขึ้นได้ ธุรกิจเล็กๆ ในท้องถิ่นก็อยู่ได้ด้วย

ผมไม่ได้ต่อต้านทุนนิยมนะครับ เพราะมันเป็นวิธีคิดแบบนึงที่พาโลกให้ก้าวหน้ามาได้จนถึงทุกวันนี้ แต่ในอีกด้านนึงทุนนิยมก็กำลังกัดกร่อนทรัพยากรของโลกไปมาก ตัวอย่างง่ายๆ คือเรื่องข้าว ผมเคยอ่านเจอเรื่องสายพันธุ์ข้าวพื้นเมืองในแต่ละจังหวัด ที่เมื่อรวมทั้งประเทศเข้าไปแล้วก็มีมากมายอยู่พอสมควร ข้าวแต่ละพันธุ์ในแต่ละพื้นที่ถูกคัดเลือกโดยธรรมชาติแล้วว่ามันเหมาะกับพื้นที่แบบนั้น ปลูกได้ผลผลิตพอควรแต่ไม่ต้องใส่ปุ๋ยหรือบำรุงอะไรมากมาย รสชาติก็เป็นเอกลักษณ์ แต่เมื่อตลาดมีความต้องการข้าวแบบเดียว ชาวบ้านก็เแห่กันไปเอาเมล็ดพันธุ์ฟรีที่โฆษณาว่าได้ผลผลิตถึงเท่านั้นเท่านี้ตันต่อไร่ แล้วพอปลูกจริงกลับไม่ได้เพราะสายพันธุ์นั้นไม่ได้เหมาะกับพื้นที่ตรงนั้น ก็ต้องซื้อปุ๋ยเคมีซื้อยาฆ่าแมลงมาประโคมใส่เพื่อให้ผลผลิตดี สุดท้ายคนที่รวยไม่ใช่ชาวนาหรอก แต่เป็นพ่อค้าปุ๋ยเคมีและเสี่ยเจ้าของโรงสี แล้วคนที่เจ็บตัวคือชาวนาและธรรมชาติ

หันมาดูเรื่องกาแฟไทยเราบ้าง เราไม่ได้ปลูกกาแฟมาเป็นหลายร้อยปีเหมือนบางประเทศ ความเข้มแข็งทางปัญญาเรื่องกาแฟก็ไม่พร้อมเหมือนต่างประเทศ ส่วนตัวผมเองก็คิดว่ากาแฟไทยเรานั้นคุณภาพส่วนใหญ่ยังไม่ทัดเทียมกับกาแฟจากต่างประเทศ ถ้าเปรียบเป็นฟุตบอลอาชีพ การที่มีนักเตะต่างชาติเข้ามาค้าแข้งในไทยเป็นเรื่องดี เพราะนักเตะไทยจะได้เห็นถึงความเป็นมืออาชีพ ความมีระเบียบวินัยในการฝึกซ้อม และได้พัฒนาฝีเท้าในสนามไปพร้อมๆ กัน การที่เราได้นำเข้ากาแฟจากต่างประเทศมาคั่วมาชงก็เป็นเรื่องดี เสร็จแล้วเราก็มาย้อนดูว่าเราจะหาทางพัฒนากาแฟไทยให้มีคุณภาพทัดเทียมกับเขาได้อย่างไร เพราะเอาเข้าจริงแล้วประเทศที่ปลูกกาแฟส่วนใหญ่ในโลกนี้ก็ไม่ได้เป็นประเทศที่เจริญกว่าหรือพัฒนาไปมากกว่าประเทศไทย ดังนั้นผมคิดว่ากาแฟไทยถ้าพัฒนาให้ดีถึงจุดหนึ่งก็จะดีกว่ากาแฟจากต่างประเทศได้

ผมจึงชอบแนวคิด Buy Local มากๆ ครับ เป็นแนวคิดที่เกิดขึ้นเพื่อปรับสมดุลการจับจ่ายใช้สอย หมุนเวียนเงินไปให้กับร้านค้าเล็กๆ หรือชุมชนท้องถิ่นได้ แนวคิดนี้มีต้นกำเนิดในอเมริกาประเทศที่บูชาทุนนิยมอย่างเร่าร้อน แนวคิดนี้สนับสนุนให้คนจับจ่ายซื้อผลผลิตและสินค้าที่กำเนิดในท้องถิ่น เหตุเพราะว่ามันสดใหม่กว่า มันอร่อยกว่า มันมีคุณภาพดีกว่า และในเวลาเดียวกันก็ทำให้เม็ดเงินไหลไปยังผู้ประกอบการรายเล็กๆ แทนที่จะไหลไปเข้ากระเป๋าของผู้ถือหุ้นธุรกิจพันล้านหมื่นล้าน ผมเห็นด้วยกับแนวคิดนี้เพราะส่วนตัวเคยได้ชิมกาแฟไทยที่คุณภาพดีมากๆ เทียบกับกาแฟไทยธรรมดาอีกสองสามตัวและกาแฟนำเข้าที่มาจากแหล่งเพาะปลูกดังๆ ของโลก ซึ่งผลออกมาคือกาแฟดีๆ ของเราชนะเขาได้แบบสบายๆ ภาษาอังกฤษเรียก วิธฟลายอิ้งคัลเล่อร์ส เลยทีเดียว

ผมว่าร้านกาแฟเล็กๆ หรือโรงคั่วขนาดจิ๋วๆ อย่างเราไม่ต้องรวบรวมเสื้อผ้าไปกันหนาวให้น้อง หรือจัดแคมเปญบริจาค 10 บาทในกาแฟทุกถ้วยเพื่อช่วยชาวเขา หรือเอางบ CSR พาบาริสต้าไปสร้างโรงเรียนบนดอยแบบบริษัทกาแฟใหญ่ๆ ก็ได้ ผมคุยกับเพื่อนผมที่ทำงานกับคนบนดอยและเป็นเจ้าของกาแฟวิธฟลายอิ้งคัลเล่อร์นั้น เขาบอกว่านี่เป็นการสร้างนิสัยที่ไม่ดีให้กับชาวบ้าน วันๆ ไม่ต้องทำอะไรนั่งคอยของบริจาคที่มาจากด้านล่าง ผมถามเขาว่าแล้วคนบนดอยต้องการอะไร คำตอบคือ เขาต้องการความรู้ที่จะมาช่วยเขาปลูกกาแฟ เขาต้องการสายพันธุ์ที่ดี เขาต้องการตลาดที่ยั่งยืนที่ให้ราคาเป็นธรรม

happy espresso ในฐานะที่เป็นโรงคั่วกาแฟเล็กๆ พยายามเต็มที่ในการเสาะหากาแฟไทยดีๆ มาบริการท่าน ร้านกาแฟที่สนใจสามารถเข้าร่วมแคมเปญ Buy Local กับเราได้ง่ายๆ เพียงติดสติกเกอร์ Buy Local ไว้ที่หน้าร้าน และจัดหาข้อมูลเกี่ยวกับกาแฟที่ท่านใช้เพื่อให้ลูกค้าที่มาดื่มกาแฟได้รับทราบ ช่วยกันคนละไม้คนละมือครับ

Arabica Coffee from Pai, Maehongsorn, Thailand

ผมรู้จักหมู่บ้านนี้จากการที่เราไปเยี่ยมหน่วยงานบำบัดผู้ติดยาเสพติดในเครือคริสตจักรวัฒนา ที่ตั้งอยู่ในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ที่นั่นผมได้รับเกียรติขึ้นพูดต่อหน้าที่ประชุมเรื่องการปลูกกาแฟเป็นพืชเศรษฐกิจในพื้นที่ว่ากาแฟเป็นทางเลือกที่ยั่งยืนในการสร้างอาชีพให้กับชาวบ้าน ในหมู่ผู้ฟังมีส.อบต.นั่งฟังอยู่ด้วย เมื่อจบการประชุมจึงได้นั่งคุยกันนอกรอบ แล้วเราก็นัดกันไปดูหมู่บ้านเล็กๆ ในตำบลแม่ฮี้ อำเภอปาย เพราะว่าที่นั่นมีคนปลูกกาแฟอยู่บนดอย Continue reading

Direct Relationship Matchmaking

Direct Relationship Matchmaking หรือ DRM (ชื่อพ้องกับเครื่องบดเลยแฮะ) เป็นโครงการนำร่องของเราในปีนี้ นั่นคือ การจับคู่ให้ร้านกาแฟรู้จักกับเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟบนดอย พาเจ้าของร้านกาแฟไปดูชีวิตความเป็นอยู่ข้างบน ไปดูการทำสวนกาแฟ การเก็บเกี่ยว การจัดการหลังการเก็บเกี่ยว และเลือกใช้กาแฟที่ดีที่สุดของสวนนั้นๆ มาทำเป็น Single Origin ที่ชงขายในร้านตลอดทั้งปี เพื่อสร้างเรื่องราวให้กาแฟของตนเอง และสามารถเล่าให้ลูกค้าผู้ดื่มกาแฟที่ร้านฟังได้ ซึ่งสามารถต่อยอดความสัมพันธ์นี้ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้นได้อีกในอนาคต Continue reading

happy espresso bar (chiangmai)

703189_4112967188057_826406483_o

ที่มาที่ไป

เนื่องจากปี 2554 เราได้รับผลกระทบจากมหาอุทกภัยแห่งทศวรรษ น้ำท่วมบ้านแถวบางพลัดที่เราพักอาศัยและใช้คั่วกาแฟ เครื่องคั่วกาแฟเสียหายหนึ่งตัว เมล็ดกาแฟดิบเสียหายสองตัน เฟอร์นิเจอร์มีกลิ่นเหม็นเน่าของน้ำที่ขังอยู่เป็นเดือน ยังดีที่เครื่องคั่วตัวใหม่ไม่เป็นอะไร กว่าจะเก็บกวาดเรียบร้อยก็กินเวลาเกือบสามเดือนจึงเริ่มใช้ชีวิตอย่างปกติได้ Continue reading

to do list for successful coffee shop

แปลและเรียบเรียงมาจากในเว็บ forbes นะครับ คนเขียนมีประสบการณ์เปิดร้านกาแฟสำเร็จในซิดนีย์สิบกว่าร้าน แต่อาจมีบางอย่างขัดแย้งกับการเปิดร้านกาแฟในไทยบ้าง ลองพิจารณาดูเหตุผลกันเอาเองละกันครับ (ข้อความในวงเล็บผมเพิ่มเข้ามาเพื่อยกตัวอย่างให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น) Continue reading

Ripe Red Ready

การปรับปรุงคุณภาพผลผลิตกาแฟไทยให้ดียิ่งขึ้นเรื่อยๆ นั้น สามารถทำได้ตั้งแต่ขั้นตอนการแปรรูป (processing) การเก็บเกี่ยว (harvesting) เรื่อยไปจนถึงการตัดแต่งกิ่ง การทำความสะอาดสวนกาแฟ ที่รวมๆ เรียกว่า husbandry หรือการเป็นสามีที่ดี  คำว่าสามีเป็นศัพท์อังกฤษโบราณที่แปลว่าชาวนาชาวสวน ดังนั้นถ้าชาวไร่ชาวสวน (husbandman) ไม่รักเดียวใจเดียวกับงานที่ทำ คงจะทำให้ผลผลิตคุณภาพออกมาดีไม่ได้ Continue reading

coffee drying

ปัญหาหนึ่งของกาแฟที่เจอเมื่อปีที่ผ่านมาคือ กาแฟบางตัวที่มีรสชาติโดดเด่นมากๆ กลับมีอายุค่อนข้างสั้น คือเริ่มมีกลิ่นรสของกาแฟ fade ทั้งๆ ที่เพิ่งเก็บเกี่ยวมาได้แค่ไม่กี่เดือน เวลากาแฟเริ่ม fade กลิ่นรสที่เคยโดดเด่นก็จะด้อยลงไป และมีกลิ่นไม่พึงประสงค์บางอย่างเกิดขึ้นมา เกษตรกรก็จะพยายามเก็บกาแฟในกะลาไว้ตลอดจนถึงเวลาต้องการขายจึงเอาไปสีกะลาออก เมล็ดกาแฟจะดูเขียวสวยเวลาส่งถึงมือคนคั่วกาแฟ ส่วนตัวผมมีอดีตที่ไม่ดีกับกาแฟ fade จึงเกลียดกาแฟรสชาติแบบนี้มาก  Continue reading

the great flood anniversary

วันนี้เมื่อปีที่แล้วเป็นวันอะไร คิดว่าทุกคนคงจำได้นะครับ บ้านที่เราอยู่ก็เหมือนกับอีกหลายๆ คนที่ต้องพบกับเหตุการณ์น้ำท่วมเพราะมีรัฐบาลโง่ๆ ที่เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตัว สำหรับเราเป็นช่วงเวลาที่หนักหน่วงมากทีเดียว Continue reading