CBB – coffee borer beetle

สวัสดีปีใหม่ครับ ปีที่แล้วเราไม่ค่อยได้อัพเดตบล็อกสักเท่าไหร่ เพราะไม่รู้จะเขียนอะไร ปีใหม่นี้ผมตั้งใจอัพเดตบล็อกให้ได้อย่างน้อยเดือนละครั้ง ถ้าไม่มีเรื่องราวความรู้ในแวดวงกาแฟก็จะขอโพสต์ขายของแทนละกันครับ จะได้ไม่ลืมว่ายังมีเพจนี้อยู่นะครับ ^^

ขึ้นดอยไปเที่ยวสวนกาแฟหลังปีใหม่นี้ได้เจอสวนกาแฟสองสามที่ใกล้ๆ เชียงใหม่ อากาศเย็นสบายกำลังดี ได้งัดเอาเสื้อกันหนาวออกจากกระเป๋าและได้เปิดเอาฮู้ดออกมาคลุมหัวกันฝนด้วยครับ

IMG_8695

สวนกาแฟที่เราไปเที่ยวจัดอยู่ในขั้นสวยงามพอใช้ได้ ความสูงประมาณ 1,100 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล พันธุ์กาแฟก็มีเก่าใหม่ปะปนกันไปตามแบบฉบับของสวนกาแฟสไตล์ไทย ต้นกาแฟใบดกดำแสดงให้เห็นถึงความสมบูรณ์แข็งแรง แต่พอเข้าไปใกล้ๆ เพื่อดูเชอรี่…

IMG_8698

ผลกาแฟตรงปลาย (ที่ชาวบ้านเรียกสะดือ) มีรอยเจาะเข้าไปเป็นรู มีขุยๆ ผงๆ อยู่รอบๆ รู เจ้าของสวนรีบบอก “มอดกาแฟมันระบาดครับ” พอบีบเอาเมล็ดออกมาดู…

IMG_8696

ข้างในเป็นสีดำตรงรอยเจาะ แสดงว่าเจ้ามอดนี่เข้าไปหากินและทำรังอยู่ในนั้นได้นานมากแล้ว มอดนี้เรียกว่า Coffee Borer Beetle สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติมของเจ้ามอดนี้เข้าไปดูได้ในวิกิพีเดีย ผมเริ่มเดินไปรอบๆ สวนพยายามคิดว่าเกิดจากอะไร มองไปบนพื้นเห็นต้นกาแฟเล็กๆ ข้อมูลในตำราที่เคยอ่านก็แว้บขึ้นมาพอดี วันรุ่งขึ้นไปฟังท่าน ดร.เยาวลักษณ์ จันทร์บาง กล่าวเรื่องนี้พอดี ในงานเสวนาของสมาคมกาแฟอราบิก้าภาคเหนือ ข้อมูลตรงกันครับ

  1. ปล่อยให้มีผลกาแฟแห้งดำค้างอยู่บนต้น เป็นแหล่งสะสมอาหารและวางไข่ของเจ้ามอดกาแฟนี่
  2. ผลกาแฟตกลงพื้นแล้วไม่เก็บ จนบางผลมันแตกหน่องอกรากจนโตเป็นต้นกาแฟแล้ว ผลกาแฟแห้งดำที่หล่นลงไปก็อยู่แถวนั้นด้วย
  3. สวนกาแฟสกปรก ไม่ทำความสะอาดบริเวณพื้นใต้ต้นกาแฟให้เรียบร้อย เป็นที่แอบซ่อนของแมลง

IMG_8682

วิธีการจัดการคือต้องทำแบบผสมผสาน ใช้เวลาอย่างน้อย 2-3 ปี และชาวบ้านทุกคนต้องช่วยกันทำ เพื่อให้แมลงหมดไปจากดอย โดยเริ่มจากใช้ฟีเลโมนล่อแมลงให้มาติดกับแบบในรูป ที่สำคัญคือต้องเก็บผลแห้งคาต้นออก และทำความสะอาดสวนอย่างเข้มงวด แต่การแผ้วถางใต้ต้นไม้เป็นงานหนักมาก ชาวสวนอาจไม่ยอมทำ ท่านอาจารย์เยาวลักษณ์แนะนำว่าให้ใช้ยาราเขียวพ่นเพื่อกำจัดแมลงใต้ต้นไม้ได้แต่ต้องทำในช่วงเวลาที่เหมาะสมจึงจะได้ผล

เมล็ดกาแฟดิบที่มีแมลงเจาะ เรียกว่า insect damage จัดเป็นตำหนิชนิด secondary defect เวลาคั่วจะมีกลิ่นเหม็นและขม ถ้าหนึ่งเมล็ดมีหลายรูน้ำหนักเมล็ดกาแฟจะหายไป สามารถคัดออกได้ด้วยเครื่อง gravity separator เพื่อคัดเมล็ดเบาออก และเครื่อง color sorter เพื่อคัดเอาเมล็ดที่ติดเชื้อและมีสีดำออกไป

ถ้าสามารถกำจัดได้ตั้งแต่ต้นทาง จะทำให้เกษตรกรผู้ปลูกกาแฟได้รายได้เพิ่มขึ้น การแปรรูปทำได้ง่ายขึ้น และรสชาติกาแฟดีขึ้น ที่สำคัญคือมอดนี้ไม่ระบาดไปยังดอยอื่นๆ ทางกระสอบที่พ่อค้ารับซื้อกาแฟเอามาให้เวียนใช้กันด้วยครับ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s