coffee discovery

ในฐานะที่เป็นคนคั่วกาแฟนั้น มีอยู่สองอย่างที่เราไม่เชี่ยวชาญ นั่นคือ ความสามารถในการบริหารไร่กาแฟ กับ ความสามารถในการบริหารร้านกาแฟ ทั้งสองอย่างเป็นต้นน้ำและปลายน้ำของวงจรชีวิตกาแฟ คนคั่วกาแฟที่อยู่ตรงกลางจึงต้องพยายามเรียนรู้สองอย่างนี้ให้เข้าใจ เพื่อนำความต้องการของทั้งสองฝ่ายมาให้เจอกัน

จะเรียกว่าเป็นความโชคดีของเราที่ได้คั่วกาแฟอยู่ในประเทศที่ปลูกกาแฟได้เองก็ได้ ทำให้การเดินทางไปเที่ยวสำรวจไร่กาแฟนั้นเป็นเรื่องง่าย ยิ่งจังหวะนี้ที่เราย้ายงานส่วนหนึ่งของเราไปอยู่เชียงใหม่ซึ่งมีแหล่งเพาะปลูกกาแฟมากที่สุดของประเทศ เราจึงตั้งเป้าหมายว่าจะพยายามขึ้นไปบนดอยให้ได้เดือนละสองครั้งเป็นอย่างน้อย ไปดูวิถีชีวิตของชาวบ้าน ดูความเป็นไปในไร่กาแฟ และดูว่าเราจะพอจะทำอะไรได้บ้าง

ตั้งแต่น้ำท่วมที่ผ่านมาจนถึงวันนี้ เราไปมาครบแล้วทุกอำเภอที่มีการปลูกกาแฟ (แต่ยังไม่ครบทุกดอย) เราได้เจอกับชาวบ้าน ได้พูดคุยถึงความต้องการของเขา เราพบบางไร่ที่มีความน่าสนใจ และกำลังวางแผนงานว่าเราจะเข้าไปมีส่วนร่วมกับชาวบ้านได้อย่างไร

ตอกตะปูกาแฟ

ปัญหาที่ต้องรีบได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วนก็คือ เรื่องราคาผลผลิตที่สูงเพราะการปั่นราคาของพ่อค้านายทุนที่หวังผลประโยชน์จากราคากาแฟ ซึ่งราคานี้ไม่สะท้อนต้นทุนการปลูกกาแฟที่แท้จริง ทำให้คุณภาพการเก็บเกี่ยวผลผลิตลดลง เพราะชาวบ้านไม่ได้ใส่ใจกับคุณภาพกาแฟเท่าที่ควร เก็บมายังไงก็ขายได้ราคาเท่ากัน ณ วันนี้ เมื่อเราได้ชิมกาแฟจากหลายๆ ที่ ก็สามารถสรุปได้ว่า คุณภาพของผลผลิตแย่ลงกว่าปีก่อนๆ มาก

อีกปัญหาหนึ่งที่เจอก็คือ การจัดการหลังการเก็บเกี่ยวที่ยังไม่ได้มาตรฐาน ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพของกาแฟ ยิ่งการเปิดการค้าเสรีในกลุ่มอาเซียนกำลังจะเริ่มขึ้นอีกในอนาคตอันใกล้ เกษตรกรผู้ปลูกกาแฟก็จะต้องรีบพัฒนาตัวเองพร้อมสำหรับการแข่งขันกับกาแฟจากเพื่อนบ้านที่พัฒนาไปไกลกว่าเรามากแล้ว เพื่อจะได้มีตลาดทั้งภายในประเทศและต่างประเทศรองรับ จะได้ไม่ต้องตัดต้นกาแฟไปปลูกพืชอย่างอื่น

การปลูกกาแฟเป็นการอนุรักษ์ป่าและต้นน้ำอย่างหนึ่ง เพราะกาแฟเป็นไม้ยืนต้น ต้องการร่มเงาจากไม้ใหญ่ และปลูกบนที่สูง การส่งเสริมการปลูกกาแฟจึงสามารถช่วยลดโลกร้อนได้ ป้องกันน้ำท่วมได้ ไว้วันหลังผมจะเก็บประสบการณ์ที่ได้ไปพบในโครงการพระราชดำริ มาเล่าให้ฟังครับ

3 thoughts on “coffee discovery

  1. อย่างว่า… ในเมื่อผลิตมาเท่าไหร่ก้อขายหมด วิถีเกษตรแบบชาวบ้าน ส่วนมากเค้าคงไม่มานั่งสนใจว่าคุณภาพสูงเพื่อแข่งกับใครหรอก เพราะอย่างที่คุณบุ้งบอกพ่อค้าก้อปั่นราคาตลาดซะสูง แถมขายผลิตมาเท่าไหร่ก้อขายหมด… ใครจะมามัวคุณภาพอะไรกันล่ะ สู้ทำยังไงก้อได้ให้ผลิตได้มากๆดีกว่า

    อย่างว่าขั้นตอนการผลิตกาแฟก้อตกไปอยู่ที่เกษตรไปซะเกินครึ่งของขบวนการทำเม็ดกาแฟแล้ว จะให้ผลผลิตกาแฟมีคุณภาพ ก้อคงต้องอาศัยความร่วมมือของผู้ผลิต (คนคั่ว คนขาย) และเกษตรกรที่เค้ามีความกระหายกระสันในความต้องการทำกาแฟที่มีคุณภาพแหล่ะครับ ไม่งั้นคนคั่วก้อคงต้องไปจ้างคนปลูกให้ปลูกแล้วหล่ะครับ หรือปลูกเองมันเลย

    AEC เปิดเมื่อไหร่ กาแฟจากลาว เวียดนาม และกัมพูชาอาจมาแชร์ในตลาดไทยมากขึ้น แต่ก้ออาจจะยังไม่พอในตลาดเหมือนเดิมอีกก้อได้นะครับ เพราะเห็นความต้องการกาแฟก้อยังมากขึ้นทุกปีๆ ตลาดบ้านเค้าก้อคงปั่นราคากันแบบเราเหมือนกัน คงเป็นไปอย่างนี้เรื่อยๆอีกหลายปีแหล่ะผมว่า (ปล่อยให้ปั่นๆกันไปราคาสูงไปคนไม่ซื้อ ยังไงก้อต้องลดอยู่ดีรึเปล่า..)

    เท่าที่ทราบฝั่งอิสานตามที่ราบสูงอย่างจ.เลย ก้อเริ่มปลูกอราบิก้าเยอะเหมือนกัน แต่ส่วนใหญ่จะปลูกแสมกับยางซึ่งอายุกาแฟก้อคงอยู่ได้ไม่กี่ปีเพราะกว่าจะปลูกได้ก้อต้องรอยางโตซัก3-4ปีเป็นร่มเงาให้ได้ พอยางโตซัก10ปีก้อคงต้องตัดกาแฟทิ้งอยู่ดี

    เวิ่นเว้อมากไปซะแล้วเรา เอาเป็นว่ายังไงจะรอกาแฟคุณภาพดีๆจากคุณบุ๊งนะครับ .. ^^

  2. นี้และ ชีวิตเกษตรกรผลิตและแปรรูปที่ดีไม่ได้เสียที ก็เพราะเจอคนรักกาแฟและคนคั่วกาแฟที่ดีไม่เจอเสียที ตอนนี้เราตั้งใจและพัฒนาการปลูกและดูแลไร่กาแฟ ตามที่คนคั่วต้องการให้ดีที่สุด แต่ก็ไม่เจอกันเสียที มัวแต่มานั่งพูดๆๆๆ กันอยู่ว่าหา เมล็ดกาแฟที่ดีไม่ได้ ให้ความเป็นธรรมกับเกษตรกรที่ทำไร่บ้าง (ทุกดอยครับ คนที่ตั้งใจจริง) ยกตัวอย่าง ไร่ผมเองผมตั้งใจทำและแปรรูปคุณภาพกาแฟดีที่สุด แต่ขายได้ราคาเท่ากับ คนทั่วๆไปแล้วคนทำดีละ เอาอะไรมาวัดละต้องตามหาทุกดอยเลยหรือ กรณีผมยินดีส่งตัวอย่างสารกาแฟให้ทดสอบกับโรงคั่วทุกโรงได้ครับผมมั่นใจกาแฟผม แม้แต่ในเมืองไทยที่ผลิตสารกาแฟเจ้าใหญๆ เลย ยินดีครับ

    • ดีจังครับ อยากคุยด้วย อยากเจอ อยากชิมครับ
      สนับสนุนคนที่ทำอะไรด้วยความตั้งใจครับ
      เดี๋ยวยังไงผมส่งเมลไปหานะครับ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s